Woordeboek van Afrikaans Vandag

Bygewerk op 20 Junie 2025

Redakteur: Jana Luther | Help ons | Woordewisseling | Podsendings

Van 2020 af word eietydse taalgebruik – nuwe woorde, betekenisse, uitdrukkings, asook ouer vorme wat meestal nog nié in ander woordeboeke staan nie – intyds hier versamel en in Pharos Aanlyn bygewerk. Sedert 2024 word, met toestemming, ook taalrubrieke, -podsendings en ander -insetsels stelselmatig bygevoeg. Dit kry jy slegs hier. Tik ’n woord in die soekkassie en vind dit dadelik, indien dit opgeneem is – ook Engelse woorde. Let op dat jy moet aandui of jy in die woordeboek of rubrieke wil soek. Onthou dat ’n lewende woordeboek, nes Afrikaans, heeltyd groei en verander. Neem aan ons leesprogram deel en help ons!

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

kirpatse s.nw. | kirpatse | [meervoud van kirpats] [gewoonlik meervoud] (informeel) komieklike of lawwe fratse, manewales of streke: › Kou jy langtand aan jou graankos terwyl die radio in die kombuis jou tot vervelens toe oor J.Z. se jongste kirpatse inlig? (Johan van Wyk, Netwerk24, 31 Maart 2016). › Vandag betaal ek die prys vir my kirpatse: om op my leeftyd te toi-toi is lewensgevaarlik en vanoggend was ek so styf dat ek eers ná ’n dop duiwelsdrek kon begin beweeg (Beeld, 21 April 1993 ). › Die ANC se kirpatse sit soos ’n stukkie wurgpatat in my keel vas. (Beeld, 16 Oktober 1991).
◌ SINONIEM(E): pakater

UITDRUKKING(S):
♦ kirpatse maak of kirpatse uithaal streke uithaal: › As jy ’n bewaringsbewuste Karoo-boer wil kwaad maak, haal [...] allerlei kirpatse uit met bakkies en viertrekvoertuie in sy veld (Johan van Wyk, Netwerk24, 21 September 2019). › ’n Spul bobbejane, stormdronk van die alkohol in gistende maroelas, (haal) soos mense wat te diep in die bottel gekyk het allerlei snaakse kirpatse uit (Landbouweekblad, 15 Julie 2011). › Die nuwe nuk om doef-doef-musiekvideo’s, waarin allerlei goggas die eienaardigste kirpatse uithaal, te wys (Beeld, 14 Augustus 1993). › Daar sit die ou oom toe terwyl Glenda van haar kleertjies ontslae raak en kirpatse maak (Beeld, 17 September 1994). › Jy kan nie heeldag met jou jong vrou kirpatse maak, tee drink op die stoep van daardie herehuis, en vannag heelnag op diens wees en dan môre begin boer nie (Beeld, 1 Oktober 1994).

Let wel
As ’n soekwoord nie as trefwoord opgeneem is nie, word dit in ander artikels vertoon, indien dit voorkom. Soek dan met CTRL-F om sulke voorbeelde op jou rekenaarskerm uit te lig. Jy kan ook met spesiale karakters soek. Kyk hier onder.

Please note
This dictionary mainly contains words, meanings and expressions that have not yet been included in other Afrikaans dictionaries, together with a collection of language columns, blogs, video inserts and podcasts. If a search word is not included as a headword, examples of the word in other entries (definitions, usage examples, usage notes, etc) are displayed, if they occur. Then search with CTRL-F to highlight such examples on your screen.

Artikels, rubrieke en ander bydraes van 2025

● Bolmakiesie van woke (LitNet)

● Apeneutjies en katjiebotter vir die slimjanne (Netwerk24)

● Gril jy jou ook dood vir ’n klamhandjie? (Netwerk24)

● Sal jy die toets kan slaag om te wys jy is mens? (Netwerk24)

● Alle konings is kêrels, maar nie alle kêrels konings nie (Netwerk24)

● Dalk is die pyn in jou hande whatsappitis (Netwerk24)

● As jy meer van jou hond hou as van mense (Netwerk24)

● Verwaand is nou verwant aan waansin (Netwerk24)

● Japie my skapie moet dalk liefs ’n kraak maak (Netwerk24)

● Weet jy wat is die agtste ‘bot’ se betekenis? (Netwerk24)

● Taalgoggas wat baie laat struikel (Netwerk24)

● Jana se reis met woorde (Afrikaans100)

● Oor bottels, flesse, vate, kuipe, balies ... (RSG)

● Welkom in die tyd van die Soetkoek-eters (Netwerk24)

● So maak jy met ’n motor wat in die modder sit (Netwerk24)

● Oor kalbasse en kruike en ander holgoed (RSG)

Besigtig die volledige lys taalrubrieke, podsendings en nog ander blogs en artikels hier.

Soek met spesiale karakters

Simbool	Funksie	Voorbeeld
"..."	Frase	"ten opsigte van"
_	Een ontbrekende karakter	cal_one
%	Enige aantal ontbrekende karakters	ka%abidiol
/1-9	Binne dié getal woorde van mekaar, in dié volgorde	"wat lei"/7
@1-9	Binne dié getal woorde van mekaar, in enige volgorde	"wat lei"@7
&	Vind al twee	virus & epidemie
\|	Vind die een of die ander	virus \| epidemie
#	Vind die een of die ander, maar nie al twee nie	virus # epidemie

Hierdie woordeboek is aan geen ander woordeboekprojek verbonde nie en word deur niemand geldelik gesteun nie. Dit is ’n onafhanklike inisiatief van die redakteur in haar vrye tyd.